تأثیـر انقـلاب ۱۳۵۷ بـر طبقـات اجتمـاعــی ایــران

در جریان انقلاب ۱۳۵۷ و دههٔ اول پس از آن ، به دلیل مخالفت آن با نظم

سرمایه دارانهٔ پیش از انقلاب ، اقتصاد ایران دچار درون تابی ساختاری شد .

 وجوه مشخصهٔ این دوره اختلال گسترده در فرایند تولید و انباشت سرمایه و

برهم خوردن مناسبات تولید سرمایه دارانه بود که این ، به نوبهٔ خود موجب

 « پرولتاریا زدایی » اقتصاد شهری ، دهقانی شدن کشاورزی و افزایش شدید

فعالیت های خدماتی کوچک شد . میانگین نرخ رشد سالانه که طی سال های

۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ برابر با ۱۳٫۲٪ بود در دورهٔ ده سالهٔ بعدی ( ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ ) به

۰٫۷۷٪ کاهش یافت . در طی همین دوره نسبت خرده بورژوازی به کل نیروی

کار شاغل ایران ، از ۳۱٫۹٪ به ۳۹٫۹٪ بسط یافت و نسبت طبقه کارگر به کل

نیروی کار شاغل کشور ، از ۴۰٫۲٪ به ۲۴٫۶٪ کاهش پیدا کرد . طبقه کارگر ایران

در این دوره به صورت مطلق نیز کوچک شده و جمعیت آن از ۳٬۵۳۵٬۰۰۰۰ نفر

به ۲٬۷۰۲٬۰۰۰ نفر کاهش یافت .

تعداد سرمایه داران از ۱۸۲ هزار نفر ( ۲٫۱٪ نیروی کار شاغل ) در سال ۱۳۵۵،

به ۳۴۱ هزار نفر ( ۳٫۱٪ نیروی کار شاغل ) در سال ۱۳۶۵ افزایش  یافت . این

بسط دو ویژگی عمده داشت : نخست این که تنها شامل سرمایه داران سنتی

می شد و تعداد سرمایه داران مدرن حتی کاهش یافته بود . دوم این که این روند

با کاهشی قابل توجه در میانگین اندازهٔ بنگاه های تولیدی همراه بود . به طوری

که میانگین تعداد کارگران به ازای هر سرمایه دار از ۱۶٫۳ در سال ۱۳۵۵ ، به ۵٫۳

در سال ۱۳۶۵ کاهش پیدا کرد .

انــقـــلاب اســــلامـــی ......